Cichlidenkwekers

Voor de Aquarium liefhebbers en hobbykwekers van Cichliden.

Zeoliet als filtersubstraat

Als we over zeoliet spreken dan bedoelen we een mineraal uit de groep zeolieten.
Zeolieten zijn stoffen die ontstaan zijn door vulkanische activiteit van de aarde.
Onder invloed van heet water, dat door de thermische activiteit van de aarde ontstond, veranderde de gevormde kleilaag in een zacht gesteente.
Tijdens die verandering werd amorf materiaal door het hete water weggespoeld.
Er bleef een ruimtelijk rooster van aluminium- en siliciumoxiden over.
Het poreuze gesteente heeft ten gevolge van zijn unieke structuur een hoge negatieve elektrische lading.
De Zweedse mineraloog baron Axel Frederick Cronstedt gaf in 1756 het gesteente een naam, hij noemde het zeoliet.
Het woord zeoliet is van Griekse oorsprong, het betekent kokende stenen.
Die naam refereert aan het water vasthouden door zeoliet.

Zeolieten bestaan uit microscopisch kleine, onderling verbonden kristallen, met een duidelijk omschreven structuur.
In het algemeen bevat zeoliet silicium, aluminium en zuurstof in zijn structuur en kationen, water en/of andere moleculen in zijn poriën.
Velen soorten zeoliet komen in de natuur voor als mineraal gesteente en ze worden op uitgebreide schaal gedolven op vele plaatsen van de wereld.
Er bestaan ook synthetisch soorten, die worden op commerciële basis vervaardigd voor speciale doeleinden.
Ook worden zeolieten geproduceerd in laboratoria waar wetenschappers zich bezig houden met de speciale chemie van zeolieten.
Vanwege de unieke poreuze eigenschappen heeft zeoliet een grote hoeveelheid toepassingen.
Globaal worden er per jaar een aantal miljoenen ton verbruikt.

Voor het Aquaria een filtermateriaal van speciaal belang
De Duitse onderzoekers Armes en Mercer hebben bewezen dat hoog kwalitatief zeoliet grote hoeveelheden organische stikstoffen opnemen en binden, over de capaciteit van de ionenuitwisseling wordt het giftige ammonia vermindert.
NH4 (ammonia) is een van de slechtste metabolische vergiftigingen en is uiterst schadelijk voor vissen en andere levende dieren in het water, tevens leidt het ook tot de sterke en snelle groei van algen.
Wordt het water door warmte, verkeerde aquaria techniek of zij vistransport benodigdheden zuurstof arm, dan kunnen de kleinste concentraties een schade aan het kieuwensysteem van vissen veroorzaken.
Het Duitse onderzoeksteam Lamo-Ryeau en Pieper bewezen tevens dat er een sterk, gestoord groeipercentage bij vissen kon optreden.

Door onderzoek in Amerika werd vastgesteld dat zeoliet van uitstekende kwaliteit in filtersystemen na een aantal weken overtollig werd.
In een niet gefilterde aquarium, alleen met zeoliet als ionenuitwisseling, waren alle vissoorten naar ongeveer een geruime tijd volledig gezond.
Zij besloten dat de selectieve ionenuitwisseling van het zeoliet een essentiële toevoeging aan het biologische oxidatieproces is, belangrijk voor de levende organismen, die op kleine temperatuur en chemische veranderingen in sommige systemen zoals aquariuminstallaties of vistransport benodigdheden reageren.
Vaak zijn deze beschadigingen bij vissen pas herkenbaar na verscheidene dagen of ook wel weken.
Pas na een geruime tijd als de vissen van de importuur, via een aquariumzaak bij de klant in het aquarium zwemmen, kan er schade optreden, wat vaak tot ergernis kan leiden.
Als er een kleine hoeveelheid zeoliet mineraal wordt toegevoegd aan het vistransport, kan het aantal vissen verdubbeld worden.

Resultaat:

Geen zieke vissen, hersenenschade, kieuwenschade, onvruchtbaarheid en groeistoornis.
Tevens zijn de vissen helder van kleuren.

Het zeoliet mineraal verbetert ook de hardheidsgraad van het water, waarin de ionenuitwisselingsprocessen tussen natriumionen en magnesium evenals calciumionen plaatsvinden.
Ook andere stoffen zoals bijvoorbeeld het vrije chloor, het cesium, de zware metalen en het strontium kunnen geabsorbeerd worden, bovendien is zeoliet een belangrijke bufferwerking, die het mogelijk maakt om de PH waarde van het water te naturaliseren.
Wegens de vele goede kenmerken van het zeoliet tijdens de waterreiniging, kwamen er verbeteringen aan de waterwaardes en het filtertechniek voor het aquarium.

De toepassingen voor het Aquarium.

Door de hoge ionenuitwisseling capaciteit van goede zeoliet bestaat de mogelijkheid, de niet gewenste materialen uit het water te verwijderen.
Dit is mogelijk zonder gebruik te maken van een filtersysteem.
Wij geven dan ook graag de ervaringen van vele aquarium eigenaars verder.
Het is al genoeg om een donkere PVC buis te gebruiken met veel kleine gaatjes.
Deze PVC buis vullen we met zeoliet, en plaatsen hem in het aquarium.
Afhangend van de verontreinigende stoffen in het water, moet de hoeveelheid zeoliet bepaald worden, 500 gram zeoliet zou genoeg zijn voor 200 liter aquarium water.
Bij goede waterwaardes kan de helft aan zeoliet genoeg zijn.
Tijdens deze handeling moet men er voor zorgen dat de filtermaterialen actief kool en turf worden verwijdert.
Keramiek pijpjes, bio matten, filterwatten en ander filtersubstraat kunnen gewoon worden gebruikt als filtermateriaal.

Zeoliet kan ook als filtersubstraat worden gebruikt, zou u gebruik maken van een filter dan kan 50% worden gevuld met keramiek pijpjes en de rest vullen we met zeoliet met eventueel daar op een laag filterwatten of een biomat voor het grof vuil.
De hoeveelheid van 500 a 800gram zou volstaan aan 200 liter aquarium water.

Het is bekend dat sommige kwekers de hoeveelheid verdubbelden, hierbij waren geen schade aan vissen of planten.
Na ongeveer acht maanden was de eerste terugwinning bij deze filtertechniek.
Tevens werden de kleuren van de vissen intensiever.
Ziektes traden nauwelijks op, en het gebruik van medicijnen was niet nodig.

Zeoliet Regenereren.

Naast ammonium, zal het clinoptiluliet ook “bij voorkeur” natrium of kalium kunnen binden.
Natrium vinden we bijvoorbeeld terug in keukenzout en natriumbicarbonaat (NaHCO3) “zuiveringszout”.
Zeoliet dat bijvoorbeeld reeds ammonium heeft gebonden zal in aanwezigheid Na+/K+ het ammonium wisselen voor deze laatste ionen.
Het is dus mogelijk om zeoliet steeds te hergebruiken, zou het zeoliet te sterk zijn verontreinigd is het raadzaam om nieuw zeoliet te gebruiken.

De terugwinning van zeoliet is dus mogelijk met keukenzout.
5 gram zout oplossen op een liter water.
Het zeoliet laat u nu 24uur in het opgeloste zoutwater staan.
Daarna goed uitspoelen en u kunt het weer hergebruiken.

Voorzorgen “opgelet”

Uit het voorgaande weten we nu dat we nooit zout mogen oplossen in ons aquariumwater terwijl er zich zeoliet in het filter bevindt.
Al de voordien opgeslorpte “giftige” stoffen komen dan immers weer vrij wat tot toxische concentraties kan leiden.
We moeten ook opletten met grote hoeveelheden natriumbicarbonaat te gebruiken bij het aanharden van onze KH.
Er mag zich verder ook nooit zeoliet “of elk ander absorberend materiaal” in het filter bevinden wanneer we gebruik maken van medicijnen.
De kans bestaat dat ook het medicijn opgeslorpt wordt waardoor er dan onvoldoende product overblijft om de vissen te genezen.
De kationen die het rooster elektrisch neutraal houden, laten zich immers ook vervangen door ionen van overgangsmetalen, zoals koper (Cu2+) en chroom (Cr3+), deze elementen zijn nogal eens bestanddeel van medicijnen maar zelfs ook van algendoders.
Daarom is het raadzaam, om eerst de bijsluiter te lezen van het desbetreffende medicijn!

 
Reacties
Ton sregmeijer

goede morgen of middag , mijn vraag is ,kan je zeoliet ook in zee water aquarium gebruiken !heeft het dezelfde werking als in zoet aquarium .M VR G Ton .

Hallo Ton,
Zeoliet kun je volgens mij ook in een zee aquarium gebruiken, maar ik heb er geen ervaring mee.
Maar kijk eens op deze pagina: Korallen-zucht ZEOvit, hier staan in het linker menu PDF bestanden met een uitgebreide omschrijving.
Helaas niet in het Nederlands, maar wel Engels en Duits.
M.vr.gr. de Beheerder.

Beste Rene,
De laatste tijd heb ik amandelbladeren in mijn aquariums gelegd wat mij zeer goed bevalt, het zou ook natuurlijk
antibacterieel werken. Bij medicamenten weet ik dat ik actieve kool en zeoliet uit het filter moet verwijderen.
Mijn vraag is geld dit ook voor amandelbladeren.
M.V.G. H. Gelderbloem

Hallo Hans,
Ik durf niet 100% zeker te zeggen of het schadelijk is of niet.
Wil je 100% zeker te werk gaan, haal de bladeren er uit en plaats ze weer in de bak na de medicatie.
M.vr.gr. de Beheerder.

Hallo vraag kan ik een malawi aquarium gewoon altijd op seolite filteren of moet het er elke keer in en uit

mvg aart kok

Hallo Aart,
In een Malawi Cichliden Aquarium kun je altijd op zeoliet filteren, wel zal het naar verloop van tijd eens moeten worden gegenereerd (zoals in artikel staat omschreven).
M.vr.gr. de Beheerder

als zeoliet in zoutwater het gebonden amonium “inruilt” voor Na+/K+ dan zou zeoliet dus niet toepasbaar zijn in een zeewateraquarium? dit i.v.m. het zoute water. of ben ik nu volledig abuis

Hallo Pepe,

Wat betreft zeoliet en zeewater, ik weet juist dat men zout gebruikt voor te regenereren.
Op forums betreffende het zeeaquarium spreekt men ook over zeofit etc. dus het wordt wel toegepast.
Maar denk niet dat het goed is om bv. zeoliet wat in een tropisch aquarium heeft mee gedraaid, dan te weer te gebruiken in een zee aquarium.

M.vr.gr. Rene

Dit is mogelijk zonder gebruik te maken van een filtersysteem…

Beste
En kan zeoliet zonder een donkere PVC buis gebruiken, voorbeeld als steentjes in aquarium. Of dat gevaarlijk voor de directe contact vissen met zeoliet?

Bij voorbaat dank, Irina

Hallo Irina,

Zeoliet is niet schadelijk voor de vissen.
Maar ik zou het niet gebruiken als een los element voor in het aquarium, het is dan namelijk een hele opgave om ze later er uit te halen.
Zeoliet werkt ook het beste zodra het in een filter wordt gebruikt.

M.vr.gr. Rene

Henk Vinke

Hallo,
Is er ook iets bekend over het gebruik van Zeoliet en het bevorderen/afremmen van groene lag? In mijn Malawi aquarium wil ik graag over zeoliet filteren i.v.m. een toch wel hoge visbelasting, maar wil ook een mooi groen bealgde bak hebben.

Hallo Henk,

Zeoliet heeft ook invloed op de hardheid van het water, wat bij een Malawi of Tanganyika biotoop wel gunstig is.
Maar zover dat ik weet, en uit eigen ervaring, heeft het geen invloed op algen, als je maar de juiste waterwaardes hanteert.

Maar een ander probleem, je spreekt over een hoge visbelasting, dit is dus niet goed!
Door dat je een overbevolking krijgt, ga je problemen krijgen met vervuiling etc. waarom dan niet de overbevolking tegen gaan zodat er geen vervuiling ontstaat, in plaats van de de vervuiling gaan proberen op te lossen.
Je kunt beter zorgen dat er geen problemen zijn dan problemen oplossen.

Tevens is het zo dat je spreekt over een mooie groene algen aquarium, maar je vissen zullen ook van deze algen vreten.
Met een overbevolking zal dat sneller gaan.

Tip: zorg dat je geen overbevolking krijgt, je hoeft dan geen problemen op te lossen.

M.vr.gr. Rene

Henk Vinke

Bedankt voor je reactie. Met een hoge visbelasting bedoel ik meer te zeggen dat een Malawi bak sowieso een hogere belasting kent i.v.m. het afwezig zijn van filterende planten. Je houdt toch een wat onnatuurlijk biotoop in stand. Binnen datgene wat gangbaar is bij Malawi aquaria, is mijn visbelasting niet te hoog. (hoop ik) . Ik wil echter graag zo veel mogelijk stoffen die er niet in horen, eruit filteren. Er zitten 21 vissen in met een gemiddelde lengte van 8 cm. Totaal 168 cm voor 400 liter water. Volgens mij is dat voor Malawi begrippen niet overbelast.

Hallo Henk,

Even wat puntjes op de i
Zodra je een biotoop probeert na te bootsen in een aquarium zijn er toch wel wat aspecten die een rol spelen.
Een Malawi biotoop is vaak bestaande uit een rotsen bak, waarbij het biologisch gedeelte wordt opgevangen in de filters, bijvoorbeeld een extra bioloog onder het aquarium of potfilters in serie, waarbij extra mechanisch filter is gewenst.

Een onnatuurlijk biotoop is dan niet van toepassing omdat je het biologisch gedeelte ergens anders opvangt.

Wat je dan vaak lees en hoort is dat men verteld zorg voor wat overbevolking etc. maar de fout is hier dat een overbevolking dus veel afval met zich meeneemt, en als men spreekt over wat overbevolking is dit merendeels om er voor te zorgen dat stress en agressie minder wordt, er wordt niet meer op 1 vis gejaagd.

Dan komen we terug op het biotoop, een stukje natuur in een aquarium, dus is het ook belangrijk dat je de varianten “soort cichliden” op elkaar afstemt.
En zodra je het bestand hebt zoals in het biotoop “natuur” is de kans ook veel kleiner dat er stress ontstaat.
Moet wel zeggen dit is natuurlijk niet altijd zo, sommige vissen gedragen zich anders dan waar ook beschreven staat.

Wat is overbelasting ? Als je spreekt over 21 mbuna varianten waarbij veel vrouwen dan is 400liter wel te doen.
Maar spreek je nu over haplichomis varianten en dan 21 stuks op 400 liter dan is dat veel te veel vis.

Mijn ervaring is dat je moet zorgen dat de vissen op elkaar zijn afgestemd.
En zorg dat je filter zowel mechanisch als biologisch optimaal zijn.
Als je dat in orde hebt zul je steeds meer plezier beleven.

M.vr.gr. Rene

Wat er voor mij niet duidelijk is

Wat ik me afvraag over zeoliet
haalt het de hardheid naar beneden en de ph ook
wat dat hangt samen
en het blijft dat stabiel de ph
groetjes ronald

Beste Ronald,

Zeoliet haalt niet de hardheid naar onder, het is geen substraat dat invloed heeft op je KH waarde.
Als je zeoliet gaat gebruiken, altijd uitkijken met medicatie en tevens is meten weten 😉

M.vr.gr. het Beheer

Plaats een reactie